‘जुनार र सुन्तला हब बनाउँदैछौं’

| सिन्धुली

हरिबहादुर गुर्मछान

वडाध्यक्ष, मरिण गाउँपालिका वाडा नं. १, सिन्धुली

यसपटक गाउँपालिकाले कृषिलाई जोड दिएको देखिन्छ । यसलाई व्यवहारमै लागू गर्न वडाले के कस्तो भूमिका खेलिरहेको छ ?

साविक कपिलाकोटको वडा नं. ३ र ५ मिलाएर बनाएको वडा हो यो । गाउँपालिकाको विकट क्षेत्रमध्ये यो वडा पर्दछ । आधारभूत तहको विकास पनि योभन्दा अगाडि पाइनसकेको हुँदा विशेष गरी यो वडाले सिंचाईंलाई अलि बढी जोड दिएको छ । सिंचाईं बिना नगदेवाली र अन्यबाली राम्ररी उत्पादन गर्न नसक्ने हुनाले यो वडाले यस्तो निर्णय लिएको हो । सिंचाईंको व्यवस्था भएपछि अर्को सालदेखि हामी कृषि र पशुपालनको लागि पहल आधुनिक ढंगबाट पहल गर्नेछौं । यो वर्ष गरगरे टुडिखेल, ठूलोगरगरे तोरीबारी, बेतपानीको तीन सिंचाइ र भलायो भन्ज्याङ सिंचाईं निर्माण तथा मर्मत–सुधार गरिनेछ । बजेट पनि छुट्याइसकेका छौं । कातिके र मधुवनीमा पहिलादेखि नै सुन्तला र जुनार खेती गरिआएको छ । यसलाई व्यवस्थित गरी सुन्तल–जुनार हब बनाउनको लागि जुनार सहकारी गठन गरी ७ लाख रुपैयाँ बजेट दिएका छौं । सहकारीमार्फत् कृषकहरू संगठित भई सामुहिक खेतीप्रति उत्साहित पार्न सहयोग पुगोस् भन्ने हेतुले यस्तो निर्णय गरेका हौं ।

वडाको मूल बजेट सिंचाईंमा लगानी गर्दा प्रतिफल दिन सक्लान् र ?

अहिले यहाँको किसानहरू धानबालीमा केन्द्रित रहेता पनि बिस्तारै नगदेवालीतर्फ आकर्षित गर्न यो योजनालाई अगाडि सारेका हौं । कुलो खनेर सिंचाई गर्न सक्ने ठाउँमा कुलो र भीर पहरा तथा स–सानो पानी भएको ठाउँमा पाइपको व्यवस्था गरेका छौं । यो वडा अलि सुक्खा ठाउँ हो । हिउँदोमा कुलोमा पानी ल्याउन गाह्रो हुने भएकोले पाइपको व्यवस्था गरेका हौं । यो वडा उत्तर र दक्षिण फैलिएको छ । पानीको व्यवस्था भएपछि दक्षिणतर्फ कटहर, आँप, केरा, माछा र बाख्रा पालन गर्न सजिलै सकिनेछ भने उत्तरतर्फ भैंसीपालन, जुनार, सुन्तला, कागति, अलैंची जस्ता कृषिजन्य कामहरू गर्न सकिनेछ ।

तपाईंले कातिके र मधुबनीलाई जुजार र सुन्तला खेतीको लागि योग्य ठाउँ हो भन्नुभयो तर यस क्षेत्रमा यो खेती पहिला त्यति सफल भएको देखिएन नि ?

यो क्षेत्र जुनार, सुन्तला नहुने ठाउँ होइन । माटो परीक्षण गरी विज्ञहरुले यसलाई प्रमाणित गरिसकेका छन् । यसअघि कृषकहरू निस्क्रीय भएका हुन् । उनीहरुले विरुवालाई चाहिने मल, पानी पुर्याई स्याहार सुसार गर्ने र औषधीको प्रबन्ध गरेका थिएनन् । किनभने उत्पादन गरी बजारसम्म लैजाने स्थिति नै थिएन । आफैलाई मात्र खानको लागि खर्च गर्ने कुरा पनि भएन । अहिले बाटोघाटोको व्यवस्था भइसकेको छ । सजिलै बजार पाउने स्थिति छ । यसकारण मिहेनत गर्ने वित्तिकै आर्थिक उपार्जनको मूल स्रोत बन्ने स्थिति छ । हामीले उत्पादन सुरु हुन थालेपछि यसको सहजीकरणको लागि चिस्यान र संकलन केन्द्र पनि बनाउने योजना रहेको छ ।

सामुदायिक शिक्षा सुधारको लागि चाहिँ कस्तो काम भइरहेको छ ?

श्रीमावि कातिके, निमावि बेतपानी, प्रावि भदौरे, प्रावि खलंगा, प्रावि मधुबनी गी यो वडामा ५ वटा विद्यालयहरू छन् । यी विद्यालयहरुमा प्रशस्त मात्रमा विद्यार्थीरहे तापनि विद्यार्थी अनुपातमा शिक्षक उपलब्ध गराउन सकेका छैनौं । शिक्षक अभाव भएका विद्यालयहरुमा हामीले लाइसेन्सवाला शिक्षकहरू राख्ने निर्णय गरेका छौं । निमावि शिक्षकलाई १८ हजार, माविलाई २२ हजार, प्राविलाई १५ हजार रुपैयाँ तलब दिने निर्णय गरेका छौं । यही आईतबार शिक्षालाई कसरी सुधार गर्न सकिन्छ भनेर शिक्षक र बुद्धिजीवीहरू सहितको अन्तरक्रिया भएको थियो । यसमा विद्यालयलाई अनुदान दिने, नपुग शिक्षकहरू नियुक्ति गर्ने र उत्कृष्ट विद्यार्थी र विद्यालयहरुलाई पुरस्कृत गर्ने जस्ता निणयहरू भएका छन् ।

यो वडालाई गाउँपालिकाले आफ्नो कार्ययोजनामा पर्यटन क्षेत्र बनाउने भनेर राखेको छ । कतिको सम्भावना छ ?

गाउँपालिकाले वडा नं. २ र हाम्रो वडाको सीमानामा पर्ने धुरीढुङगालाई पैदल पर्यटन क्षेत्र बनाउने घोषणा त गरेको छ । तर यसको लागि बजेटिङ भइसकेको छैन । दरबारडाँडा संरक्षणको लागि चाहिँ ५ लाख रुपैयाँ छुट्याइसकेको छ । वडा २ र हाम्रो आधा आधा बजेट यसमा परेको छ । हामीले दरबारडाँडा हुँदै टुडिखेल ठाकुरथान खलंगा क्षेत्रलाई पर्यटक स्थल बनाउन खोज्दैछौं । यो ऐतिहासिक स्थल हो । पहिला यस ठाउँमा ठाकुर राजाले शासन गरेका थिए । गाउँपालिका र हामीले १ नम्बर वडालाई पर्यटकीय र कृषि क्षेत्र बनाउने तयारी गरेका छौं । विकट भौगोलिकले गर्दा अन्य सम्भावना नहरेको हुँदा यस्तो निर्णय गरेका हौं । तर समस्या के भइरहेको छ भने पालिकाले माथिबाट निर्णय गर्ने र यहाँको बासिन्दा त्यो कुरामा असहमति जनाउने हुँदा म चाहिँ अलि अप्ठेरोमा परेको छु । असहमतिको बीचमा सहमति खोज्दै अघि बढ्नु पर्ने स्थिति सिर्जना भएको छ ।

प्रस्तुति : यकिना अगाध

प्रतिकृया दिनुहोस्

आदिवासीहरू ‘सत्ताशुन्य’ समुदाय हो : अमृत योञ्जन

img

आह्वानद्धारा आयोजित आदिवासी समुदायमा महिलाका हैसियत र चुनौती विषयक बहस भएका थिए ...

सुत्केरी सेवा १०देखि २० हजार दिने व्यवस्था गर्नुपर्छ : अभियन्ता क्षाेमाया

img

सामाजिक क्षेत्रमा २ दशक अघिदेखी कहिले प्रौढ शिक्षा कार्यक्रममा शिक्षिकाको भूमिकामा, कहिले ...

निति बनिन्छ तर कार्यान्वयन पक्षमा छैन : उपमेयर उर्मिला

img

स्थानीय तहको निर्वाचन भएको १७ महिना बित्यो । प्रत्येक स्थानीय तहमा विकास ...

‘सामुदायिक विद्यालयमा बालबच्चा पढाउनै पर्ने नियम बनाएका छौं’

img

जगतबहादुर लामा वडाअध्यक्ष, बागमति गाउँपालिका वडा नं. २, मकवानपुर  तपाईंको वडाले सडक पूर्वाधारलाई मात्र ...

‘चरिचरन बन्दले समस्या आउँदैन’ 

img

– विमर्श मोक्तान ‘प्रख्यात’ वडाअध्यक्ष, मरिण गाउँपालिका वडा नं. ३, सिन्धुली तपाईको वडाको कार्ययोजनालाई ...

कृषि पकेट क्षेत्र घोषणाको तयारीमा छौं : जीवन लामा

img

तपाईंको वडामा कति बजेट विनियोजन भएको छ ? यस वडालाई नगरले पचास लाख ...

पत्रपत्रिका

सबै