नेपाल-भोट युद्धको किल्ला रसुवागढी

| रसुवा

रसुवागढी प्राचीनकालदेखि नेपाल र भोटबीच चल्ने व्यापारिक मार्गको रुपमा रहिआएको छ । नेपालकी राजकुमारी भृकुटीको विवाह तिब्बतका राज स्रङचेन गोम्पोसँग गरिदिँदा यही गढीकै बाटो प्रयोग गरिएका थिए । मल्लकालदेखि एउटा महत्वपूर्ण किल्लाका रुपमा रहेको र प्रताप मल्लको शासनकालमा कुति र खासा जित्न रसुवागढीको परस्पारिक महत्व रहेको तथ्य हनुमानढोकास्थित कृष्ण मन्दिरको अभिलेखमा समेत उल्लेख रहको छ।

दोस्रो नेपाल-भोट युद्ध (वि.सं. १८४९) मा केरुङ मोहाडाबाट अभिमान सिंह बस्न्यातको नेतृत्वमा बढेको फौजाले झुँगा कब्जा गर्दा दिगर्चा कब्जा गरी कुति मोहोडाबाट बढेको फौजसँग लिङअप गर्ने उद्देश्यले अगाडि बढी रसुवागढीलाई थप मदत र बन्दोबस्ती प्रयोजनका लागि उपयोग समेत गरेको पाइन्छ । यो नेपाली इतिहासको साक्षी पनि मानिन्छ। बहादुर शाह र जंगबहादुर राणाको पालामा तिब्बतसँग भएको लडाइँमा यही गढीबाट नेपाली पुर्खाहरूले लडेर तिब्बतसँग युद्ध जितेका थिए।

वि.सं. १९१२मा कुति क्षेत्रको सीमा विवाद र अन्य विवादित घट्नाहरुले गर्दा तेस्रो विश्वयुद्धको सन्दर्भमा कमाण्डर शिवराम खत्री तत्काली प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा व्यवस्थापनमा यमदल कम्पनी र थप २ पल्टनले २ महिना १३ दिन लगाएर हालको स्वरुपमा रसुवागढी बनाएको कुरा इतिहासमा उल्लेख छ ।

यो गढीलाई २०७१ मंसिर १५ गते द्धिपक्षीय नाकाको रुपमा विकास गर्दै २०७४ भदौ १४ गतेबाट अन्तर्राष्ट्रिय नाका घोषणा गरिएको हो । यस्तै इतिहास बोकेका ठाउँहरुलाई संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

महिला भल्मन्सालाई चूनौति र अवसर

img

सीता चौधरीले गोदावरी नगरपालिका–८ जोनापुरमा भल्मन्सा (सामाजिक नेता) भएको तीन वर्ष भयो ...

चौथो वर्षमा हामी

img

सैलुङअनलाइन आजबाट चौथो वर्षमा प्रवेश गरेको छ । २०७२ साल टे (प्र)े ...

गरे के हुदैन ? घलेलाई विदेश यही

img

अत्याधिक पर्यटकको आगमनसँगै धुञ्चेमा होटल व्यवसायहरू फस्टाएका छन् । हिजोआज सामान्य होटल ...

आठराईका पशुपालकलाई आम्दानीको नयाँ बाटो

img

तेह्रथुमको आठराई गाउँपालिका वडा नम्बर–४ इवामा गत माघ ५ गतेदेखि डेरी उद्योग ...

एभरेष्टको ‘३६० डिग्री भ्यू’

img

प्राकृतिक सौन्दर्यतालाई नियाल्न विश्वभरबाट नेपालमा वर्षेनी हजारौं पर्यटकहरू आउने गर्दछन् । यसमध्येमा ...

हावाबाट विजुली, हर्षित छन् सप्तमीबासी

img

खुसी छन् स्थानीय । हावाबाट सधैं दुःख खेप्नुपर्थ्यो । त्यही हावाबाट विजुली ...

पत्रपत्रिका

सबै