नेपाल-भोट युद्धको किल्ला रसुवागढी

| रसुवा

रसुवागढी प्राचीनकालदेखि नेपाल र भोटबीच चल्ने व्यापारिक मार्गको रुपमा रहिआएको छ । नेपालकी राजकुमारी भृकुटीको विवाह तिब्बतका राज स्रङचेन गोम्पोसँग गरिदिँदा यही गढीकै बाटो प्रयोग गरिएका थिए । मल्लकालदेखि एउटा महत्वपूर्ण किल्लाका रुपमा रहेको र प्रताप मल्लको शासनकालमा कुति र खासा जित्न रसुवागढीको परस्पारिक महत्व रहेको तथ्य हनुमानढोकास्थित कृष्ण मन्दिरको अभिलेखमा समेत उल्लेख रहको छ।

दोस्रो नेपाल-भोट युद्ध (वि.सं. १८४९) मा केरुङ मोहाडाबाट अभिमान सिंह बस्न्यातको नेतृत्वमा बढेको फौजाले झुँगा कब्जा गर्दा दिगर्चा कब्जा गरी कुति मोहोडाबाट बढेको फौजसँग लिङअप गर्ने उद्देश्यले अगाडि बढी रसुवागढीलाई थप मदत र बन्दोबस्ती प्रयोजनका लागि उपयोग समेत गरेको पाइन्छ । यो नेपाली इतिहासको साक्षी पनि मानिन्छ। बहादुर शाह र जंगबहादुर राणाको पालामा तिब्बतसँग भएको लडाइँमा यही गढीबाट नेपाली पुर्खाहरूले लडेर तिब्बतसँग युद्ध जितेका थिए।

वि.सं. १९१२मा कुति क्षेत्रको सीमा विवाद र अन्य विवादित घट्नाहरुले गर्दा तेस्रो विश्वयुद्धको सन्दर्भमा कमाण्डर शिवराम खत्री तत्काली प्रधानमन्त्री जंगबहादुर राणा व्यवस्थापनमा यमदल कम्पनी र थप २ पल्टनले २ महिना १३ दिन लगाएर हालको स्वरुपमा रसुवागढी बनाएको कुरा इतिहासमा उल्लेख छ ।

यो गढीलाई २०७१ मंसिर १५ गते द्धिपक्षीय नाकाको रुपमा विकास गर्दै २०७४ भदौ १४ गतेबाट अन्तर्राष्ट्रिय नाका घोषणा गरिएको हो । यस्तै इतिहास बोकेका ठाउँहरुलाई संरक्षण र सम्बद्र्धन गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

एक हातमा ३ महिने बालिका, अर्को हातमा किताब

img

पढ्न, लेख्न र ज्ञानगुनको कुरा सिक्न उमेरले छेक्दैन, मात्र आफ्नो इच्छा आकांक्षा ...

आन्दोलन निर्णायक हुन्छ : नेता लिङ्देन (भिडियो)

img

आदिवासी जनजाति, मधेश, दलित लगायतको पहिचानको मागलाई सम्बोधन गर्ने हो भने संविधानको ...

रंगमय होली

img

देशभर फागु पूर्णिमाको उल्लास छाइरहेको छ । चिसोलाई विदाई गर्मीलाई स्वागत गर्दै ...

फिल्डमा उत्रिए धुर्मुस सुन्तली

img

धुर्मुस सुन्तली रंगशालाको काममा ब्यस्त छन । धुर्मुस सुन्तली फाउण्डेसनले निर्माण गर्न ...

नेपालीले बजार पाएन, अर्बाैको स्याउ भित्रिए

img

नेपालभित्र हुने उत्पादन वस्तुलाई प्राथमिकता दिनको सट्टा विदेशबाट आयात गरेर खाइरहेको छन् ...

रंगीनमय बन्दै गाउँ

img

भूकम्पपछि पुननिर्माणका अधिकांश घरमा जस्तापाता हालेपछि ग्रामीण भेग रङ्गिएका छन् ।  झट्ट हेर्दा ...

पत्रपत्रिका

सबै